Tomaten die nog naar tomaat ruiken, een kraam die alleen olijven verkoopt en een gesprek dat langer duurt dan het afrekenen. Waarom we op de markt bewust zonder lijstje lopen.
Het lijstje blijft thuis
In Nederland gingen we met een lijstje naar de supermarkt en waren we binnen twintig minuten weer buiten. Hier hebben we dat afgeleerd. Op de wekelijkse markt in een van de dorpen of steden in de omgeving lopen we bewust zonder plan. We kijken wat er ligt, wat er ruikt en wat de kraamhouder ons aanraadt. Het menu van die week bedenken we pas onderweg.
Bijna elk dorp en elke stad in de vallei heeft een vaste marktdag. Aspe, Novelda, Monóvar, Pinoso: elke plaats heeft zijn eigen dag, en wie een beetje rondrijdt, kan bijna elke dag van de week ergens over een markt lopen.
Wat er ligt, is wat er groeit
Op een markt in het binnenland zie je de seizoenen in kratten. In het voorjaar artisjokken en tuinbonen, in de zomer tomaten, paprika's en meloenen, in de herfst granaatappels en kaki, in de winter sinaasappels en mandarijnen van de kust. Wat niet in het seizoen is, ligt er gewoon niet.
Weetje: de tomaten die je hier koopt, zien er vaak minder perfect uit dan in de supermarkt. Gebarsten, scheef, met groene schouders. Dat is geen slecht teken, maar meestal juist het tegendeel: deze zijn op smaak geteeld en niet op uiterlijk.
Praten hoort erbij
Wat ons het meest raakte op de markt, is dat niemand haast heeft. De kraamhouder vraagt waar je vandaan komt, de mevrouw achter je in de rij geeft ongevraagd een recept, en voor je het weet sta je tien minuten te praten over hoe je je gazpacho maakt. Spaans leer je hier sneller dan in welke cursus ook.
Een paar woorden helpen enorm. Medio kilo, een halve kilo. Un cuarto, een kwart. ¿Qué me recomienda?, wat raadt u aan? Met die laatste zin heb je vaak de beste aankoop van de dag.
Meer dan groente
Op de grotere markten vind je ook kramen met olijven in tientallen varianten, gedroogde vruchten en noten, kaas uit de bergen en worst van de lokale slager. En vaak een kraam met kleding, schoenen en huishoudspullen, waar je verrassend goede dingen tegenkomt.
Weetje: in deze streek kun je op de markt ook vaak saffraan kopen. Dat is geen toeval: Novelda was van oudsher een belangrijke handelsplaats voor specerijen, en het bekende Spaanse kruidenmerk Carmencita werd in de jaren twintig in Novelda opgericht. De eerste verpakkingen waren papieren zakjes saffraan, gevouwen door vrouwen uit de stad.
Zo haal je het meeste uit de markt
Ga vroeg. Rond negen uur is de keuze het grootst en de temperatuur nog aangenaam.
Neem contant geld en een eigen tas mee. Niet elke kraam heeft een pinapparaat.
Proef als het wordt aangeboden. Kraamhouders zijn trots op hun producten.
Overweeg je hier te wonen, ga dan eens naar de markt in het dorp waar je naar kijkt. Je ziet in één ochtend wie er woont en hoe het dorp met elkaar omgaat.
Verder lezen: Toerisme en streekinformatie — Comunitat Valenciana
