Kinderen die om elf uur nog voetballen, opa's met hun stoel op de stoep en een dorp dat pas wakker wordt als de zon ondergaat. Een zomeravond op het plein.
Het dorp wordt wakker
Op een warme zomerdag is een Spaans dorp overdag bijna uitgestorven. Luiken dicht, straten leeg, alleen de krekels zijn actief. Maar zodra de zon zakt, verandert alles. Rond negen uur gaan de deuren open en stroomt het plein vol. In Hondón de los Frailes en de andere dorpen in de vallei is dat elke zomeravond een klein ritueel.
Veel nieuwkomers denken in hun eerste zomer dat het dorp stil is, tot ze een keer om tien uur 's avonds over het plein lopen en ontdekken waar iedereen al die tijd was gebleven.
De fresca
In veel dorpen zie je oudere mensen hun eigen stoel mee naar buiten nemen. Ze zetten hem op de stoep voor de deur en blijven zitten tot het buiten afgekoeld is. Ze noemen dat tomar la fresca: de koelte opzoeken. Er wordt gepraat, de buren schuiven aan, en zo gaat het avond na avond.
Weetje: die traditie is ontstaan in de tijd vóór airco. Binnen bleef de warmte van de dag hangen in de stenen muren, dus ging je naar buiten tot je huis een beetje was afgekoeld. Het is een gewoonte die bleef, ook toen de airco kwam.
Kinderen tot middernacht
Wat Nederlandse bezoekers altijd verbaast: om elf uur 's avonds rennen er nog kinderen over het plein. Ze voetballen, fietsen of spelen verstoppertje, terwijl de ouders aan een tafeltje zitten. In de zomer schuift het hele ritme op. Er wordt laat gegeten, rond tien uur, en de kinderen gaan mee.
Weetje: Spanje leeft eigenlijk in de verkeerde tijdzone. Geografisch hoort het land bij de Britse tijd, maar sinds 1940 volgt het de Midden-Europese tijd. Daardoor gaat de zon hier laat onder, en schuift alles in de avond een uur op.
Wat je op het plein eet
Op een zomeravond bestel je geen driegangendiner. Je bestelt een paar tapas om te delen: patatas bravas, een bord ham, wat gefrituurde inktvis, een salade. En een koud biertje of een glas wijn. Het eten is bijzaak. Het gaat om de tijd samen.
Zo beleef je een avond op het plein
Kom niet te vroeg. Om acht uur is het nog stil; na negen begint het.
Ga zitten waar de lokale mensen zitten. Daar is het gezelligst.
Neem de kinderen mee. Niemand kijkt er raar van op.
Overweeg je in het dorp te wonen, loop dan eens langs de straten rond het plein. Het is er 's avonds levendig, en dat kan heerlijk zijn, of juist een reden om iets verder van het centrum te zoeken.
Verder lezen: Toerisme en streekinformatie — Comunitat Valenciana
