Stenen schuilhutten van steenhouwers, een verlaten groeve waar nu een bedreigd visje woont en zoutbronnen aan de voet van de berg. Rond La Mola is meer te zien dan het heiligdom.
Meer dan één heuvel
De meeste mensen kennen La Mola van het heiligdom en het kasteel, en daar hebben we al eerder over geschreven. Maar de heuvel is ook een prachtig wandelgebied. Zeker nu het heiligdom tijdelijk dicht is, is dit een mooie manier om de plek toch te beleven. Je hebt er geen gids voor nodig, alleen goede schoenen en een ochtend zonder afspraken.
De schuilhutten van de steenhouwers
Vanaf de parkeerplaats bij het heiligdom vertrekt een rondwandeling van ongeveer vijf kilometer naar de top van de Sierra de la Mola, op 541 meter hoogte. Je klimt zo'n 275 meter, en reken op een uur of twee.
Onderweg kom je drie kleine stenen hutjes tegen, gebouwd zonder cement, alleen met gestapelde stenen. Dat zijn de refugios canteros: schuilplaatsen van de steenhouwers die hier vroeger in de groeves werkten. Ze schuilden er tegen regen, zon en kou. Het zijn bescheiden bouwwerkjes, maar ze vertellen veel over hoe zwaar dat werk was.
Weetje: in een verlaten groeve op La Mola is nu een vijver aangelegd voor de fartet, een klein visje dat alleen in Spanje voorkomt en ernstig bedreigd is. Een oud gat in de berg is zo een schuilplaats geworden voor een van de zeldzaamste vissen van het land.
Van de top tot de zee
Op de top begrijp je waarom mensen hier al eeuwen een uitkijkpost wilden hebben. Je ziet de hele Vinalopó-vallei, de bergruggen van het binnenland en op heldere dagen zelfs de zee. Neem even de tijd. Dit is het soort uitzicht waar je stil van wordt.
Zoutbronnen aan de voet
Wie liever een vlakke wandeling maakt, kan vanaf dezelfde parkeerplaats naar Les Salinetes lopen. Dat is een beschermd natuurgebied van zo'n 120 hectare, waar zout water uit de grond komt in kleine kommen, de clots. Rond die poeltjes groeien planten die tegen zout kunnen, en er is een uitkijkpunt voor vogels.
Weetje: er staan nog resten van een oud badhuis. Vroeger kwamen mensen hier voor het zoute water, waarvan men geloofde dat het goed was voor de gezondheid. De route is zo'n vijf kilometer en loopt ook een stuk langs de bedding van de Vinalopó.
Zo doe je La Mola zonder haast
Ga vroeg in de ochtend of laat in de middag, zeker in de warme maanden. Er is weinig schaduw.
Neem genoeg water mee. Onderweg zijn geen voorzieningen.
Kies één route per keer. Twee wandelingen op een dag is in de zomer echt te veel.
Check vóór je vertrekt of de parkeerplaats bereikbaar is zolang de restauratie van het heiligdom loopt.
En sluit af met een lunch in Novelda. Dat hoort er gewoon bij.
Verder lezen: Toerisme en streekinformatie — Comunitat Valenciana
